Với việc triển khai thành công mô hình Chính quyền số cấp xã, phường tại thành phố Đà Nẵng, SDT đã sẵn sàng cho lộ trình nhân rộng mô hình này cho các địa phương khác có nhu cầu.
Từ mô hình chuyển đổi số cấp xã do Bộ Khoa học và Công nghệ định hướng, Công ty Cổ phần Công nghệ số Thông Minh (SDT) đã xây dựng và đưa vào vận hành nền tảng Chính quyền số dùng chung cho các xã, phường tại thành phố Đà Nẵng. Kinh nghiệm thực tiễn này là nền móng để SDT nhân rộng mô hình tới nhiều địa phương trên cả nước.
Chính quyền cấp xã, phường là nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân và doanh nghiệp, cũng là nơi phát sinh phần lớn dữ liệu quản lý nhà nước. Thế nhưng ở nhiều địa phương, dữ liệu vẫn nằm rải rác ở từng bộ phận, báo cáo vẫn tổng hợp thủ công, mỗi lĩnh vực lại dùng một phần mềm riêng.
Bài toán đó đã được triển khai thành công tại thành phố Đà Nẵng bằng một cách tiếp cận khác. Thay vì xây từng phần mềm riêng lẻ, SDT triển khai nền tảng Chính quyền số cấp xã, phường (S-Local Digital Government Platform), đưa toàn bộ công tác điều hành, nghiệp vụ và dữ liệu của chính quyền cơ sở về một hệ thống thống nhất.
Lấp khoảng trống giữa định hướng Trung ương và thực tế cơ sở
Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Mô hình chuyển đổi số cấp xã, xác định rõ các nhóm nhiệm vụ mà chính quyền cơ sở cần thực hiện. Khó khăn nằm ở khâu chuyển những nhiệm vụ đó thành công cụ mà cán bộ có thể dùng hằng ngày.
Đây chính là điểm SDT tập trung giải quyết. Mỗi nhóm nhiệm vụ trong mô hình của Bộ được SDT cụ thể hóa thành ứng dụng, chức năng và quy trình nghiệp vụ. Kết quả là một nền tảng không chỉ đáp ứng đầy đủ các chức năng theo định hướng, mà còn vận hành được trong thực tế quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công tại cơ sở.
Quá trình vận hành cũng giúp xã, phường xác định rõ nghiệp vụ nào đã có hệ thống đáp ứng, nghiệp vụ nào cần bổ sung, dữ liệu nào cần kết nối từ sở, ngành và bộ, ngành Trung ương. Nhờ vậy, địa phương hạn chế được tình trạng đầu tư phần mềm chồng chéo và tận dụng các nền tảng dữ liệu đã có.
Một nền tảng phục vụ ba nhóm người dùng
Nền tảng của SDT được thiết kế quanh ba nhóm người dùng: lãnh đạo UBND xã, phường giám sát và chỉ đạo dựa trên dữ liệu; cán bộ, công chức xử lý nghiệp vụ theo từng lĩnh vực; và bộ phận quản trị hệ thống. Người dùng truy cập qua website hoặc ứng dụng di động, có thể đăng nhập bằng tài khoản công chức qua cổng xác thực tập trung (SSO) của tỉnh.
Hệ thống tập trung vào bốn nhóm chức năng chính:
- Dashboard điều hành: tổng hợp và trực quan hóa số liệu hoạt động của xã, phường, cập nhật tự động từ các hệ thống nghiệp vụ và cơ sở dữ liệu dùng chung. Hệ thống còn ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích, dự báo và cảnh báo tình hình các lĩnh vực trên địa bàn.
- Quản lý dữ liệu chuyên ngành: số hóa và quản lý tập trung dữ liệu các lĩnh vực quản lý nhà nước, phục vụ tra cứu, cập nhật, thống kê và báo cáo, hỗ trợ in biểu mẫu và ký số.
- Bản đồ số GIS đa lớp: quản lý trực quan nhà ở, công trình, trường học, cơ sở y tế, chợ, cây xanh…, hỗ trợ xác định vị trí, theo dõi hiện trạng và xử lý vấn đề phát sinh trên địa bàn.
- Đăng nhập một lần (SSO): cán bộ dùng một tài khoản xác thực tập trung cho mọi ứng dụng, không phải quản lý nhiều tài khoản riêng lẻ.
Về kết nối, nền tảng liên thông qua hai trục tích hợp dữ liệu là LGSP của địa phương và NDXP quốc gia. Hệ thống vừa đồng bộ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố, vừa sẵn sàng chia sẻ dữ liệu cho Trung tâm giám sát điều hành (IOC), cổng dữ liệu mở và kho dữ liệu thành phố.
Mô hình tổng quan hệ thống CQS Xã, Phường( S-Local Digital Government Platform)
Thay đổi cách chính quyền cơ sở vận hành
Kết quả rõ nhất là sự thay đổi trong công tác chỉ đạo, điều hành. Lãnh đạo UBND phường giờ đây theo dõi tình hình kinh tế - xã hội, tiến độ nhiệm vụ và thông tin quản lý địa bàn trên một hệ thống tập trung, thay cho việc chờ các bộ phận tổng hợp báo cáo rời rạc.
Ở khâu nghiệp vụ, cán bộ, công chức đã có công cụ số cho tám nhóm lĩnh vực: tư pháp - hộ tịch; nông nghiệp và môi trường; tài chính - kế hoạch; xây dựng, đô thị và công thương; nội vụ và an sinh xã hội; giáo dục; văn hóa, khoa học và thông tin; y tế và an toàn thực phẩm.
Về dữ liệu, một cơ sở dữ liệu số tập trung đã hình thành, chấm dứt tình trạng thông tin phân tán ở từng bộ phận. Nguồn dữ liệu này được chuẩn hóa để đồng bộ về Kho dữ liệu của thành phố.
Quan trọng hơn, đây là một nền tảng dùng chung có thể bổ sung phân hệ và tích hợp dữ liệu theo nhu cầu. Địa phương không phải xây dựng riêng từng phần mềm cho từng lĩnh vực như trước.
Kinh nghiệm từ những bài toán khó
Theo SDT, phát triển phần mềm chỉ là một phần của chuyển đổi số cấp xã. Phần khó hơn nằm ở kết nối, chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu giữa hệ thống của thành phố và các bộ, ngành Trung ương. Quá trình tháo gỡ các vướng mắc tại Đà Nẵng đã giúp SDT tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn.
Đầu tiên là bài toán liên thông. Một số hệ thống nguồn như Cổng dịch vụ công hay hệ thống giải quyết thủ tục hành chính chưa cung cấp đầy đủ API, hoặc API mới chỉ phục vụ tra cứu, thống kê cơ bản. SDT đã làm việc với từng đơn vị quản lý hệ thống nguồn để thống nhất phương án kỹ thuật, cấp quyền truy cập và khai thác tối đa những gì sẵn có.
Tiếp theo là bài toán đồng bộ. Dữ liệu nguồn không phải lúc nào cũng cập nhật theo thời gian thực, có nơi chỉ cho lấy theo từng đợt. SDT xây dựng cơ chế đồng bộ, xử lý dữ liệu phát sinh, kiểm soát trùng lặp và sai lệch giữa các hệ thống.
Cuối cùng là con người. Cán bộ phường đang dùng nhiều hệ thống chuyên ngành, mỗi phòng ban lại có quy trình riêng, dữ liệu lịch sử nằm phân tán. SDT đồng hành cùng địa phương rà soát, chuẩn hóa quy trình, làm sạch và chuyển đổi dữ liệu, hướng dẫn cán bộ làm quen với cách làm việc mới.
Từ thực tiễn đó, SDT đã chuẩn hóa được danh mục ứng dụng, quy trình nghiệp vụ và kiến trúc triển khai. Đây là cơ sở để mô hình được triển khai ở những nơi khác.
Sẵn sàng nhân rộng ra cả nước
Với kiến trúc và quy trình đã chuẩn hóa, SDT có thể triển khai mô hình cho các xã, phường khác mà không phải làm lại từ đầu toàn bộ khâu khảo sát, thiết kế và phát triển. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí triển khai cho các địa phương.
Trong giai đoạn tới, SDT tiếp tục hoàn thiện chức năng theo nhu cầu thực tế và xây dựng cơ chế tích hợp linh hoạt để mở rộng kết nối với các hệ thống chuyên ngành. Doanh nghiệp cũng đang phát triển công cụ giám sát trạng thái kết nối, nhật ký đồng bộ và cảnh báo lỗi API, cùng ứng dụng AI để tự động hóa việc tiếp nhận, bóc tách và tổng hợp dữ liệu phục vụ công tác chuyên môn.
Theo đơn vị triển khai, để mô hình phát huy hết hiệu quả cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều bên: các sở, ngành và bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện API, công bố tài liệu kỹ thuật, thống nhất chuẩn dữ liệu và mã định danh dùng chung, đồng thời cử đầu mối hỗ trợ kết nối. Về phía xã, phường, cần phân công cán bộ đầu mối và định kỳ đánh giá hiệu quả sử dụng.
Từ Đà Nẵng, mô hình Chính quyền số cấp xã, phường của SDT đã chứng minh tính khả thi: lãnh đạo có công cụ điều hành dựa trên dữ liệu, cán bộ có công cụ làm việc trên môi trường số, và dữ liệu được kết nối, khai thác tập trung. Đó là nền tảng để SDT đồng hành cùng nhiều địa phương trên cả nước trong hành trình xây dựng chính quyền số từ cơ sở.
----------------------------
